Kökurnar og baksturinn sem mamma gerði
Bökuskelin sjálf
Hlutföllin og hitastig eru lykilatriði, nógu mikið af köldu smjöri til að fá hana stökka og bragðgóða og síðan rétt magn af vökva til að halda henni saman. Til að fá bökuskelina stökka er atriði að mylja smjörið ekki of smátt í hveitið. Smjörklumparnir eiga að vera eins og smáar baunir að stærð og sjást í hveitinu. Hitastigið á vatninu er líka atriði, það verður að vera ískalt, helst klakavatn til að deigið haldist kalt. Það er áríðandi að meðhöndla deigið ekki of mikið með heitum höndunum, það mýkið smjörið og fær það til að blandast of mikið hveitinu sem verður til þess að bökuskelin verður þurr. Það er auðvelt að laga bökudeig í höndum en líka hægt að nota matvinnsluvél, eða hrærivél og nota þá hrærarann, hafið bara í huga að láta viljuga vélina ekki ganga of lengi.
Ef vatnsmagnið er of lítið í deigið verður deigið þurrt og gróft og erfitt að rúlla því út. Of mikið vatn gerir deigið klístrað og þá er tilhneiging að bæta meira af hveiti í og vinna deigið of mikið þannig að hér gildir að mæla rétt.
Bökudeig lagað með gömlu góðu aðferðinni.
Þessi aðferð hentar ekki ef þið erum með mjög heitar hendur, þá mýkist smjörið of mikið. Skerið kalt smjörið í litla bita. Setjið hveiti, salt og sykur (ef notaður) á vinnuborð. Myljið þurrefnin og smjörið saman með höndum þar til smjörið verður eins og smáar baunir. Þið getið líka notað stóran hníf og saxað þetta saman á borðinu.
Gerið laut í miðjuna á deiginu og hellið vökvanum þar í.
Hnoðið saman með léttum handtökum, passið að ofhnoða ekki.
Nú er deigið tilbúið, pakkið inn og geymið það 10-15 mín í kæliskáp áður en þið rúllið því út. Bökudeig má frysta í 3 mánuði en þarf að pakka vel inn því smjör getur tekið bragð af öðru sem er í frystinum.
Bökudeig lagað í matvinnsluvél
Skerið kalt smjörið í litla bita. Gott er að nota plasthnífinn sem fylgir vélinni fyrir þetta. Setjið hveiti, salt og smjör í matvinnsluvél og blandið í 10 sek. Á „pulse“ eða þar til smjörið verður eins og smáar baunir.
Hellið vökva, þ.e. eggjarauðu og vatni út í og blandið í ca. 30 sek. Það er gott að gera þetta í þremur atrenum og hjálpa aðeins til með sleif.
Hvolfið deiginu á borðið og hnoðið það saman. Passið bara að vinna deigið ekki of mikið.
Nú er deigið tilbúið, pakkið inn og geymið það 10-15 mín í kæliskáp áður en þið rúllið því út.
Bökudeig lagað í hrærivél
Setjið þurrefni í skálina. Skerið kalt smjörið í litla teninga og bætið í. Notið hrærarann á vélinni (K-ið) látið vélina ganga þar til smjörið hefur samlagast en er enn í smáum bitum. Bætið vökva í og hnoðið saman það til deigið er samlagað. Hnoðið á borðinu ef þarf, pakkið inn og geymið það 10-15 mín í kæliskáp áður en þið rúllið því út.
Ósætt bökudeig stór uppskrift (ef hafa á lok eða strimla ofan á)
260 g hveiti
1 tsk salt
180 g kalt smjör í bitum
¾ dl ískalt vatn
Lagið deigið eftir einhverri af aðferðunum að framan. Hitið ofninn í 180°C. Rúllið deigið út á hveitistráðu borði og setjið í form. Pikkið í botninn með gaffli og stingið í ísskáp í 10 mín. Setjið bökunarpappír og farg t.d. þurrar baunir t.d. kjúklingabaunir, á pappírinn ( sem má nota aftur og aftur) og forbakið bökuskelina í 10-15 mín. Þetta kallast “blind baking” á ensku. Pappírinn og fargið er haft ofan á til að botninn lyfti sér ekki og fyllinginn komist fyrir. Hellið fyllingunni sem þið ætlið að nota í formið og bakið áfram í 30-35 mín.
Sætt bökudeig stór uppskrift (ef hafa á lok eða strimla ofan á)
260 g hveiti
5 msk. flórsykur
180 g kalt smjör í bitum
4 msk. ískalt vatn
2 eggjarauður
Sama aðferð og við ósæta bökuskel nema: blandið vatni og eggjarauðu saman og setjið út í deigið. Oft eru sætar bökuskeljar fullbakaðar eins og t.d. þegar við gerum sítrónubökur eða súkkulaðibökur og hellum tilbúinni fyllingunni í skelina. Þá er skelin forbökuð með fargi, pappír og farg fjarlægt og bakan látin fullbakast í ca. 15 mín í viðbót eða þar til hún er gullin og falleg.
Sætt Bökudeig, lítill botn (22-24 cm form)
180 g hveiti
2 msk. flórsykur
100 g kalt smjör í bitum
3 msk. ískalt vatn
1 eggjarauða
Sama aðferð og að ofan
Góð ráð
# Falleg bökuform fást nú víða og sum eru lausbotna sem er spennandi því þá er auðvelt að fjarlægja bökuna úr forminu og setja á fallegan tertudisk. Þannig nýtur fallegi kanturinn á bökunni sín fullkomlega. Gott ráð er þegar þessi form eru notuð, sérstaklega þegar fyllingin er þunn, að pensla bökuskelina þegar búið er að fjarlægja pappírinn eftir forbökun með eggjarauðu eða hvítu og bregða inn í ofn í 5 mín. Þá ertu búin að þétta botninn og hann verður líka stökkur og góður.
# Rúllið deigið út á hveitistráðu borði. Ef þið lendið í vandræðum og deigið molnar allt í sundur er það líklega búið að bíða of lengi í kæli. Ef erfitt er að móta kringlótta köku og hún festist við borðið er deigið sennilega ekki búið að kólna nóg í kæliskápnum, þarna er bara að æfa sig. Rúllið deigið alltaf út frá miðjunni og snúið því nokkrum sinnum á meðan.
# Ef þið treystið ykkur ekki til að rúlla deigið út með kökukefli er hægt að kæla deigið vel eða frysta það smá stund, rífa það niður á grófu rifjárn og jafna því síðan í formið.
Það má gjarnan kæla deigið í sólarhring en þá er gott að láta það bíða á borðinu í 15 mín. áður en þið rúllið því út. Deigið má frysta í 3 mánuði en þarf að pakka vel inn því smjör getur tekið bragð af öðru sem er í frystinum.
# Afskurð af bökudeigi má hnoða saman og nota t.d. í fletja út og setja lag af marsipani og brytjuð epli ofan á, strá kanelsykri á og baka. Eða frysta og nota síðar.
# Aðferðin við að gera bökuskel er líka notuð við að gera enskar skonsur. Ef þið náið tökum á því að hafa smjörklumpana sjáanlega og hnoða ekki og mikið getir þið gert léttar og fullkomnar skonsur.
# Til að styrkja bökuskelina ef vökvinn er mikið fljótandi þegar búið er að baka hana í fyrra sinn er gott að þegar búið er að taka pappírinn er gott að pensla deigið með eggjarauðu og bregða bökunni í ofninn í eina mínútu. Líka má setja eggjahvítu, þetta er gert til að innsigla botninn. Bakan verður líka meira krispí.